Exoten zijn dieren en planten die van nature niet in Nederland voorkomen. Sommige exoten kunnen zich goed aanpassen en snel verspreiden. Deze soorten worden 'invasieve exoten' genoemd. Deze invasieve exoten kunnen andere planten en dieren verdringen. Of zorgen voor problemen in de natuur, de economie en voor de gezondheid of veiligheid van mensen en dieren.
Wat doet de gemeente?
Als gemeente vinden we het belangrijk om te weten óf en waar bepaalde invasieve exoten voorkomen. De groeiplekken van invasieve exoten in grond van de gemeente (de openbare ruimte) worden in kaart gebracht. Per soort wordt bepaald welke aanpak nodig is: monitoren, verspreiding voorkomen of verwijderen.
U kunt helpen om te voorkomen dat invasieve exoten zich verder verspreiden. Heeft u één van onderstaande invasieve planten gezien in de gemeente Almelo? Dan kunt u dit doorgeven via onderstaande button. Geef bij de melding aan om welke plantensoort het gaat.
Welke invasieve planten brengen we in beeld?
Hoe ziet de plant eruit?
Alsemambrosia (Ambrosia artemisiifolia) is een plant die één jaar leeft en tussen de 20 en 150 centimeter hoog kan worden. De stengels zijn harig, vaak rood van kleur, en kunnen soms houtachtig zijn onderaan. De bladeren zijn bovenop donkergroen en onderaan lichter. De plant bloeit vanaf augustus tot en met oktober.
Beeld: NVWA
Wat is het risico?
De plant wordt soms de ‘hooikoortsplant’ genoemd. Het stuifmeel van Alsemambrosia kan sterke hooikoorts veroorzaken, vooral omdat de plant laat in het jaar bloeit. Daardoor duurt het hooikoortsseizoen soms langer. Alsemambrosia kan huidirritatie veroorzaken bij aanraking, met roodheid en jeuk als gevolg.
Om huidreacties te voorkomen bij het bestrijden van de plant, is het belangrijk om volledig bedekkende kleding en handschoenen te dragen. Wanneer de plant in bloei ook een mondkapje en veiligheidsbril.
Hoe ziet de plant eruit?
In Nederland zijn er vier soorten Aziatische duizendknopen: Japanse duizendknoop, Afghaanse duizendknoop, Sachalinse duizendknoop en Bastaardduizendknoop. Deze planten lijken veel op elkaar.
Deze duizendknopen zijn vaste planten en kunnen tot wel vier meter hoog worden. De stengels lijken op bamboe: ze zijn hol, verdeeld in stukken en groen met roodachtige vlekjes. De plant heeft grote, hartvormige bladeren. In augustus en september komen er kleine, crèmekleurige bloemen aan de plant. In de winter sterven de delen boven de grond af, maar de wortels blijven leven in de grond.
Beeld: ©Johan van Valkenburg, NVWA
Wat is het risico?
De plant loopt vroeg in het voorjaar uit, groeit snel en vormt een dicht bladerdek waardoor het andere planten overgroeid en verdringt. Op deze plaatsen verminder ook het aantal insecten vermindert. Dit is slecht voor de biodiversiteit.
De sterke wortels en stengels van de duizendknoop kunnen schade veroorzaken aan gebouwen, leidingen en wegen. Op dijken en oevers kunnen de wortels ervoor zorgen dat de grond minder stevig wordt. In de winter sterven de delen boven de grond af, waardoor de bodem bloot komt te liggen en sneller wegspoelt door water.
Hoe ziet de plant eruit?
Reuzenbalsemien is een eenjarig kruid dat 2,5 meter hoog kan worden. De stengels zijn dik, glad en hebben duidelijke knopen. De bladeren zitten vaak tegenover elkaar of in groepjes van drie tot vijf. Ze zijn lang en hebben scherpe randen. De plant bloeit van juli tot oktober met witte, roze of paarse geurende bloemen. De plant groeit voornamelijk op vochtige plekken, zoals langs waterkanten, moerassen en vochtige bossen.
Reuzenbalsemien kan worden verward met andere soorten springzaad maar heeft als enige tegenoverstaand blad. De andere springzaadsoorten die in Nederland voorkomen, hebben verspreid staande bladeren. Reuzenbalsemien is ook groter dan andere springzaadsoorten.
Beeld: ©Johan van Valkenburg, NVWA
Wat is het risico?
De plant maakt veel zaden en kan deze tot wel 7 meter wegschieten. Reuzenbalsemien groeit heel hard en kan andere Nederlandse planten verdringen. Ook verdwijnen dieren die normaal in de planten leven. De sterke geur van de bloemen trekt veel bijen en hommels aan, waardoor andere planten minder kans krijgen op bestuiving. Dat is slecht voor de natuur.
Reuzenbalsemien zorgt ook voor schade. De wortels zitten niet diep, waardoor oevers en dijken minder stevig worden. In het najaar sterven de planten af en blijft de bodem blootliggen. Daardoor kan de aarde makkelijk door water worden weggespoeld.
Hoe ziet de plant eruit?
De reuzenberenklauw is een hele grote plant, die wel tussen de 3 en 5 meter hoog kan worden. De stengel is dik, hol en heeft paarse vlekken en haren. De bladeren zijn groot, tot wel een meter, en hebben diepe inkepingen. Aan de onderkant van de bladeren zitten ook haren. In het voorjaar, vanaf maart of april, groeit de plant vooral met zijn bladeren. Na een paar jaar komt er een hoge bloemstengel en bloeit de plant van eind juni tot augustus. De bloemen zijn wit en groeien in grote schermen tot wel 50 centimeter breed.
Beeld: ©Edu Boer, NVWA
Wat is het risico?
De plant groeit snel en neemt veel ruimte inneemt. Andere Nederlandse planten krijgen hierdoor bijna geen kans meer om te groeien. Vaak blijven de dikke stukken reuzenberenklauw jarenlang staan. Ook worden oevers en dijken minder stevig omdat er onder de planten weinig andere planten groeien en de grond in de winter kaal is. Hierdoor kan de oever afbrokkelen.
Het aanraken van de plant, in combinatie met zonlicht, kan zorgen voor brandblaren op de huid. Dit komt door een stof in het sap van de plant. De huid kan dan lang gevoelig blijven voor zonlicht. Vermijdt contact met de plant. Huisdieren kunnen ook klachten krijgen als ze in contact komen met de reuzenberenklauw. Bij het verwijderen van de plant is het belangrijk om volledig bedekkende kleding, handschoenen en veiligheidsbril te dragen.
Wat kunt u zelf doen tegen invasieve planten?
Heeft u invasieve planten in uw eigen tuin? Dan is het belangrijk om deze op een goede manier te verwijderen. De beste periode om de plant te verwijderen is voor de bloeitijd. Dan kunnen ze geen stuifmeel en zaden meer aanmaken. U kunt de plant met de hand uit de grond trekken of met een schop uitgraven. Dit lukt het beste als de grond vochtig is. Als u de plant verwijdert, moet u goed opletten dat u alle wortels meeneemt. Laat de plant inclusief wortels niet liggen en gooi deze direct in de grijze container. Gebruik hiervoor niet de groene container, dan kan de plant zich nog steeds verspreiden.
Denk ook goed na over wat u in uw tuin plant. Kies liever voor planten die van nature in Nederland voorkomen. Gooi daarnaast nooit planten of dieren uit een vijver of aquarium in de natuur, want ook die kunnen schade veroorzaken.
Sommige invasieve exoten kunnen gevaarlijk zijn voor uw gezondheid, wees daarom bij sommige planten extra voorzichtig. Op deze pagina in het overzicht met planten staat per soort waarop u moet letten.
Melden Aziatische Hoornaar
De Aziatische Hoornaar is ook een invasieve exoot. Deze Hoornaar moet bestreden worden omdat ze slecht zijn voor bijen en andere insecten. Heeft u de Aziatische Hoornaar gezien? Dan kunt u dit melden bij Waarnemingen.nl. Let op: u moet een foto van de Hoornaar meesturen.
De Aziatische Hoornaar (Vespa velutina) is een wespensoort die wat kleiner is dan de gewone Europese hoornaar. Deze wesp heeft een oranje gezicht, zwarte voelsprieten en een zwart lijf. Op het achterste deel van het lichaam zijn brede en smalle oranje/gele banden te zien. De poten zijn zwart met gele uiteinden. De vleugels zijn donker en doorzichtig. Werksters zijn ongeveer 2 tot 2,5 centimeter groot. De koningin wordt iets groter, tot 3 centimeter.
Beeld: ©Père Igor - Wikimedia commons
Wat is het risico?
De Aziatische Hoornaar jaagt vaak op plekken waar veel insecten zijn, zoals bij bloeiende planten of mesthopen. Uit onderzoek in Spanje blijkt dat de Aziatische hoornaar invloed kan hebben op de bestuiving van planten, omdat deze wesp relaties tussen insecten en planten kan verstoren.
De steek van de Aziatische Hoornaar is pijnlijk voor mensen, maar meestal niet gevaarlijk. Behalve als iemand allergisch is. Als iemand veel steken tegelijk krijgt, of op gevoelige plekken, dan kan dit wel gevaarlijk zijn. Soms spuit de Aziatische Hoornaar een vloeistof met gif. Als dit gif in de ogen komt, kunnen tijdelijk zichtproblemen ontstaan.
Meer informatie
Kijk voor meer informatie en tips over invasieve exoten ook op
